مقالات

آزمونهاي تاييد كالا و تضمين كيفيت در دستورالعمل PAS1075

Posted

در دستورالعمل PAS1075 آزمون اوليه جهت تاييد مواد اوليه و آزمونهاي هنگام توليد از هم كاملا” تفكيك شده و به تفضيل شرح داده شده است. علاوه بر آن آزمونهاي كنترل مواد اوليه و لوله در كارخانه سازنده لوله شرح داده شده است.

نسلهاي جديد PEنياز به آزمونهاي جديد دارند:

نظر به اينكه ماده اوليه PE100-RC با مقاومت فوق العاده بالاي آن در مقابل STRESS CRACK را ديگر نمي توان با آزمونهاي كه از 50 سال گذشته تحت نام تست هيدرو استاتيك متداول بوده انجام داد لذا آزمون هاي جديدي مورد نياز است كه تستها در زمان كوتاهي انجام گيرد.

  1. (NPT) Notch Pressure Test : در اين آزمون شياري طبق استاندارد 13479 ISO روي لوله ايجاد مي گردد. سپس آزمون طبق استاندارد 1167 ISO در دماي 80 درجه سانتي گراد و فشار 2/9 بار انجام مي گيرد.
  2. Full Notch Creep Test-FNCT :آزمون مناسب FANCT و يا Full Notch creep Test مي باشد.اين آزمون در اكثر استانداردهاي ملي و بين المللي ذكر شده است. اولين بار از اين روش در كشور ژاپن تحت استاندارد JIS K 6774 استفاده گرديده علاوه بر آن دستو العمل DVS 2203-4 و CEN128143 و ISO/DIS 16770 و تحت نام  Plastics- Determination of environmental stress cracking (ESC) OF- Polyethylene (PE) – FULL – notch creep test ( FNCT) ذكر گرديده است.

    اولين همگني ما بين آزمونهاي هيدرواستاتيك و FNCT را محقق الماني بنام M.Fleisser در سال 1987 به اثبات رسانيده است. براي آزمون از مايع مخلوط آب و گليكول استفاده گرديد كه در آن زمان براي مواد مورد آزمايش كافي بود. با اختراع مواد اوليه جديد و بهتر شدن نتايج تست هيدرواستاتيك جهت كوتاه كردن مدت آزمون از محلول آب و مواد صابوني استفاده گرديده. دماي آزمون 80 درجه سانتي گرادف همراه 2% مواد صابوني Arkopal N100 و فشار دائمي N/mm²4 .مدت آزمون يك ساله (8760 ساعت) جهت تاييد اوليه مواد اوليه حتما” لازم است. اما در هنگام توليد قابل استفاده نمي باشد بهمين جهت روش جديدي كه در زمان كوتاهتر نتيجه آزمونها بدست ميايد اختراع گرديد و مورد تاييد DAR قرار گرفته اين آزمون (ACT) Acelerated Creep TEST  نام گذاري شده است. با استفاده از اين روش مي توان مدت آزمايش را به يك يا 2 هفته ( با در نظر گرفتن 160 و يا 330 ساعت) محدود كرد.

    از موارد لازم ولي نه كافي براي اين آزمون دارا بودن ISO17025 براي آزمايشگاه جهت انجام تست FNCT مي باشد. يكي از موارد صحه گذاري اين آزمون انجام تست با نمونه مرجع مي باشد.

    رشد آهسته ترك را به ما ميدهد و اين تست كه طبق روش آقاي دكتر هسل انجام مي گيرد نشانگر خوبي از تاثير سنگي است كه ممكن است به ديواره خارجي لوله فشار وارد كند، لوله اي كه خود از داخل تحت فشار مي باشد. اين آزمون هم در دماي 80 درجه سانتي گراد همراه 2 درصد مايع صابوني Arkopal N100 انجام مي گيرد.

منبع: نشريه تخصصي انجمن صنفي توليد كنندگان لوله و اتصالات پلي اتيلن

نويسنده: هوسپ هارطونيان – مدير كيفيت شركت پي اي اس